Pęknięty ząb to poważny problem stomatologiczny, który może przez długi czas pozostawać niezauważony lub, wręcz przeciwnie, dawać silne dolegliwości bólowe utrudniające codzienne funkcjonowanie. Pęknięcie, najczęściej pionowe, pojawia się na skutek uszkodzenia mechanicznego, wad zgryzu, bruksizmu czy powikłań po leczeniu kanałowym. Każde uszkodzenie, niezależnie od jego stopnia, może się pogłębiać, prowadząc do dalszej degradacji korony, a nawet korzenia.
Przyczyny pionowego pęknięcia zęba
O pęknięciu zęba mówimy zarówno wtedy, kiedy uszkodzeniu ulega jedynie szkliwo, jak i w przypadku poważniejszych, głębszych uszkodzeń obejmujących zębinę i korzeń. Najcięższą postacią tego urazu jest pęknięty ząb na pół, który wymaga pilnej interwencji stomatologicznej.
Pęknięty ząb pionowo najczęściej jest efektem długotrwałego przeciążenia struktur zęba lub ich osłabienia. Do najczęstszych przyczyn uszkodzeń należą:
- bruksizm, czyli nawykowe zgrzytanie i zaciskanie zębów, zwłaszcza nocą. Nadmierne siły działające na zęby mogą prowadzić do mikropęknięć, które z czasem przekształcają się w pionowe pęknięcia;
- wady zgryzu powodujące nierównomierne rozkładanie sił żucia;
- urazy mechaniczne, takie jak nagryzienie bardzo twardego pokarmu, upadek lub uderzenie;
- rozległe wypełnienia, które osłabiają naturalną strukturę zęba i zwiększają podatność na pęknięcia;
- nieleczone ubytki próchnicze.
Pęknięty ząb pionowo po leczeniu kanałowym – przyczyny powikłania
Pęknięty ząb pionowo po leczeniu kanałowym jest jednym z częstszych powikłań endodontycznych, zwłaszcza jeśli ząb nie został odpowiednio wzmocniony odbudową protetyczną. Dlaczego? Leczenie kanałowe wiąże się z trwałą i nieodwracalną ingerencją w wewnętrzną strukturę korony i korzenia. Pozbawiony miazgi ząb staje się bardziej kruchy, a tym samym podatny na uszkodzenia mechaniczne niż ząb żywy. W tym przypadku pęknięciu ulega nie tylko korona, ale często także korzeń. Na powikłania szczególnie narażone są zęby z korzeniami o spłaszczonej budowie, czyli przedtrzonowce górne i dolne oraz trzonowce żuchwy. Do złamania korzenia najczęściej dochodzi po 4–5 latach od leczenia.
Pęknięcie może początkowo nie dawać wyraźnych objawów lub powodować jedynie dyskomfort podczas nagryzania, jednak z czasem może prowadzić do zapalenia tkanek okołowierzchołkowych i nieodwracalnego uszkodzenia korzenia. Aby uniknąć powikłań, stomatolog powinien zadbać o właściwe zabezpieczenie zęba.
Pęknięty ząb pionowo – objawy uszkodzenia
Objawy pęknięcia zęba mogą być bardzo zróżnicowane i nie zawsze jednoznaczne, co często opóźnia postawienie właściwej diagnozy. Do najczęściej występujących objawów zęba pękniętego pionowo zaliczamy:
- ból pojawiający się podczas nagryzania lub żucia;
- nadwrażliwość na ciepło i zimno;
- trudny do zlokalizowania ból promieniujący do innych zębów lub szczęki;
- uczucie „rozpierania” w zębie;
- nawracające stany zapalne dziąsła w okolicy uszkodzonej korony;
- przetoka lub objawy zapalenia tkanek okołowierzchołkowych (w zaawansowanych przypadkach).
Czasami uszkodzenie jest na tyle rozległe, że dochodzi do pęknięcia zęba na pół, co zwykle wiąże się z nagłym, silnym bólem i koniecznością szybkiej interwencji stomatologicznej.
Czy pęknięty ząb można uratować?
Zastanawiasz się, czy pęknięty ząb można uratować? Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna – skuteczność leczenia zachowawczego jest uzależniona od rozległości i lokalizacji uszkodzeń. W przypadku pęknięć obejmujących wyłącznie szkliwo lub szkliwo i zębinę możliwe jest odbudowanie zęba przy użyciu materiałów kompozytowych lub wykonanie korony protetycznej, która zabezpiecza strukturę zęba przed dalszym pękaniem.
Jeżeli pęknięcie sięga miazgi, konieczne może być leczenie kanałowe, a następnie odpowiednia odbudowa protetyczna. Takie postępowanie pozwala w wielu przypadkach zachować ząb w jamie ustnej i przywrócić jego pełną funkcję. Najtrudniejsze do leczenia są jednak pęknięcia pionowe przechodzące przez korzeń. W takich sytuacjach rokowanie jest niekorzystne, a ekstrakcja zęba często okazuje się jedynym bezpiecznym rozwiązaniem.
Galeria zdjęć
